Προς: μέλη ΔΣ ΣΑΔΑΣ Τμ. Αττικής
Δ.Σ. ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ
Υπ. Υποδομών και Μεταφορών
Διεύθυνση Μητρώων – Δ24
Ο ΣΑΔΑΣ Τμ. Αττικής θεωρεί ότι ο στόχος του άρθρου 118 του Ν.4472/2017 (ΦΕΚ Α’74) και του Προεδρικού Διατάγματος 71/2019 (ΦΕΚ Α’112) για τα μητρώα τεχνικών έργων, είναι η συγκέντρωση του επαγγέλματος, κατ’ αρχήν στα δημόσια έργα, σε λίγες μεγάλες επιχειρήσεις – γραφεία και η σταδιακή εξώθηση των μικρών γραφείων και των ατομικών επιχειρήσεων στο να κλείσουν ή να καταστούν αποκλειστικά υπεργολάβοι των εν λόγω επιχειρήσεων. Ενδεικτικός είναι εδώ ο τρόπος με τον οποίο υλοποιείται το πρόγραμμα «Κωνσταντίνος Δοξιάδης» για τα Τοπικά και Ειδικά Πολεοδομικά Σχέδια της χώρας. Μέσω των παραπάνω νομοθετημάτων μεταξύ άλλων:
- Το πτυχίο Α’ Τάξης δεν αποκτάται μετά από τέσσερα χρόνια από τη λήψη του διπλώματος όπως συνέβαινε προηγουμένως, αλλά απαιτεί και αυτό αποδείξεις επαγγελματικής εμπειρίας.
- Τα φυσικά πρόσωπα αντιμετωπίζονται όπως οι οργανωμένες εταιρείες.
- Η παλαιότερη εμπειρία χάνεται, καθώς για τη λήψη του πτυχίου Α’ Τάξης λαμβάνεται υπόψη η εμπειρία μόνο των τελευταίων 3 ετών πριν την αίτηση, για την απευθείας απόκτηση του πτυχίου Β’ των τελευταίων 8 ετών, για την απευθείας απόκτηση του πτυχίου Γ’ των τελευταίων 12 ετών, για την αναβάθμιση από το Α’ στο Β’ των τελευταίων 5 ετών και για την αναβάθμιση από το Β’ στο Γ’ των τελευταίων 4 ετών αντίστοιχα (ΠΔ 71/2019, άρθρο 2 §3).
- Εισάγεται υποχρέωση «εφαρμογής συστήματος διαχείρισης ποιότητας» ήδη για την απόκτηση του πτυχίου Β’ Τάξης ενώ για το πτυχίο Γ’ Τάξης, το οποίο επίσης μπορεί να είναι ατομικό, απαιτείται επιπλέον της εμπειρίας «πιστοποιημένο σύστημα διαχείρισης ποιότητας, κατά το πρότυπο ISO 9001 ή ισοδύναμο πιστοποιητικό», υποχρεωτική επαγγελματική ασφάλιση «με ελάχιστα όρια ευθύνης € 350.000 ανά αξίωση και € 500.000 αθροιστικά για όλη την ασφαλιστική περίοδο» και μέσο τζίρο των τριών τελευταίων ετών μεγαλύτερο από 50.000€ (ΠΔ 71/2019, άρθρο 25 §2.α).
Το ΠΔ 71/2019 δεν εφαρμόζονταν πλήρως για χρόνια μετά την έκδοσή του και μετά από αλλεπάλληλες αναβολές τέθηκε τελικά σε πλήρη εφαρμογή με το άρθρο 140 του Ν.5106/2024 (ΦΕΚ Α’63) και την από 02.05.2024 Διαπιστωτική Πράξη του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών (ΑΔΑ: ΨΨ1Ι465ΧΘΞ-Ζ2Ζ) που έθεσε σε λειτουργία το λεγόμενο «Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα» του ΜΗΤΕ. Μέσω αυτού όσοι/ες συνάδελφοι/ισσες δεν έχουν ήδη εκδώσει μελετητικό πτυχίο, θα πρέπει κατ’ αρχήν να αιτηθούν την εγγραφή τους ως φυσικά πρόσωπα, στο Μητρώο Φυσικών Προσώπων Παραγωγής Τεχνικών Έργων. Η εγγραφή γίνεται με απόφαση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών μετά από εισήγηση της αρμόδιας επιτροπής (άρθρο 6, §1). Θεωρητικά, η επιτροπή αυτή (Επιτροπή Μ.Ε.Μ. για τα μελετητικά πτυχία) «συγκαλείται τακτικά από τον Πρόεδρό της μία φορά την εβδομάδα και εκτάκτως όταν ο Πρόεδρος αυτής κρίνει απαραίτητο» (ΠΔ 71/2019, άρθρο 7, §3). Ενώ δεν μας είναι γνωστό κάθε πότε πραγματικά συνεδριάζει, καθώς οι αποφάσεις της δεν δημοσιεύονται στη Διαύγεια, οι αιτήσεις λιμνάζουν. Η λήξη της θητείας της στις 31.12.2025 και ο μη ορισμός νέας μέχρι σήμερα, δημιουργεί επιπρόσθετες καθυστερήσεις.
Αφού ο συνάδελφος/ισσα καταφέρει να αναγνωρίσει την εμπειρία του και να ακολουθήσει τη διαδικασία που με το προηγούμενο σύστημα αντιστοιχούσε στην έκδοση μελετητικού πτυχίου φυσικού προσώπου, καλείται στη συνέχεια τρόπον τινά να «εισφέρει» το πτυχίο του ως φυσικό πρόσωπο στην ατομική του επιχείρηση. Αυτό συνεπάγεται εγγραφή σε ένα νέο μητρώο, στην περίπτωση των μελετητών το Μητρώο Μελετητικών Επιχειρήσεων Δημοσίων Έργων (ΜΗ.Μ.Ε.Δ.Ε), του οποίου το Τμήμα Ι αφορά στην εγγραφή και το Τμήμα ΙΙ στην κατάταξη (ΠΔ 71/2019, άρθρο 21, άρθρο 27, §1), για την οποία απαιτείται νέα απόφαση Υπουργού, μετά από εισήγηση μιας άλλης επιτροπής, της Επιτροπής Μητρώου Μελετητικών Επιχειρήσεων (ΜΗ.Μ.ΕΠ). Και αυτή η Επιτροπή θεωρητικά «συγκαλείται τακτικά από τον Πρόεδρό της μία φορά την εβδομάδα και εκτάκτως όταν ο Πρόεδρος αυτής κρίνει απαραίτητο» (ΠΔ 71/2019, άρθρο 38, §1). Καθώς οι αποφάσεις της αναρτώνται στη Διαύγεια, φαίνεται ότι για το έτος 2025 συνεδρίασε μόνο πέντε φορές (ΑΔΑ: ΡΞΒΣ465ΧΘΞ-ΑΔΨ, 974Ο465ΧΘΞ-4Ψ7, 9Ε0Ι465ΧΘΞ-ΥΤΥ, ΨΑΟ6465ΧΘΞ-ΟΩΔ και ΨΗ7Χ465ΧΘΞ-Π64), και πλέον και αυτής η θητεία έχει λήξει και αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει για να συνεδριάσει. Σημειώνουμε εδώ ότι για να αναγνωρίζεται πλέον στα πτυχία των δημόσιων έργων η εμπειρία από τα ιδιωτικά, απαιτείται η εγγραφή και σε ένα επιπλέον μητρώο, το Μητρώο Μελετητικών Επιχειρήσεων Ιδιωτικών Έργων (ΜΗ.Μ.Ε.ΙΔ.Ε)( ΠΔ 71/2019, άρθρο 35).
Η παραπάνω απαράδεκτη διαδικασία κατά την οποία η έκδοση του πτυχίου Α’ που παλαιότερα διεκπεραιώνονταν με μια απλή αίτηση στην αρμόδια υπηρεσία, τώρα απαιτεί δύο αποφάσεις Υπουργού και δύο συνεδριάσεις πολυμελών επιτροπών που δεν υπάρχουν και όταν υπάρχουν δεν συνεδριάζουν με την τακτικότητα που επιβάλει η ίδια η νομοθεσία, έχουν οδηγήσει σε ένα καφκικό σύμπαν, στο οποίο συνάδελφοι/ισσες με πολυετή εμπειρία, προσπαθούν εδώ και χρόνια και δεν τα έχουν ακόμα καταφέρει να εκδώσουν πτυχίο Α’. Με ότι συνέπειες μπορεί να έχει αυτό επαγγελματικά.
Σημαντικό επιπλέον πρόβλημα με την αναγνώριση της εμπειρίας στο πληροφοριακό σύστημα, αποτελεί η απαίτηση στα ιδιωτικά έργα οι πίνακες που φτιάχνει ο Κύριος Ανάδοχος και υποβάλει στο σύστημα, να εγκρίνονται τελικά επίσης μέσω του συστήματος από τον Κύριο του Έργου (ΠΔ 71/2019, άρθρο 35, §9). Και ενώ στα δημόσια έργα η Διευθύνουσα Υπηρεσία της μελέτης υποχρεώνεται να υποβάλει τη σχετική βεβαίωση, αλλιώς αποτελεί πειθαρχική παράβαση (ΠΔ 71/2019, άρθρο 31, §2), ο ιδιώτης κύριος του έργου πολύ απλά συχνά δεν το κάνει.
Σε ότι αφορά στους/στις τυχερούς/ες που πρόλαβαν και έβγαλαν πτυχίο δημοσίων έργων με το προηγούμενο καθεστώς, το πτυχίο τους ως φυσικά πρόσωπα εξακολουθεί να ισχύει, με βάση την τελευταία παράταση που δόθηκε με το άρθρο 83 του Ν.5264/2025 (ΦΕΚ Α’239), μέχρι την 30.06.2026. Μέχρι την ημερομηνία αυτή πρέπει να υποβάλουν αίτηση επανάκρισης μέσω του «Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος» για να γραφτούν στο Μητρώο Μελετητικών Επιχειρήσεων Δημοσίων Έργων (ΜΗ.Μ.Ε.Δ.Ε). Αν δεν δοθεί και άλλη παράταση, μετά το πέρας αυτής της προθεσμίας παύει η ισχύς τους (ΠΔ 71/2019, άρθρο 39, §2, όπως διαμορφώθηκε με το άρθρο 125 του Ν.5209/2025 – ΦΕΚ Α’100). Δεν είναι σαφές από τη νομοθεσία αν κατά τη διάρκεια αυτής της μεταβατικής περιόδου τα ατομικά πτυχία και τα πτυχία των γραφείων μπορούν να εκπονούν δημόσιες μελέτες ή απλά να δεσμεύονται σε επιχειρήσεις.
Ο ΣΑΔΑΣ Τμ. Αττικής ζητάει να καταργηθούν το άρθρο 118 του Ν.4472/2017 (ΦΕΚ Α’74) και το Προεδρικό Διάταγμα 71/2019 (ΦΕΚ Α’112).
Ωστόσο, ακόμα και στο πλαίσιο των υφιστάμενων απαράδεκτων νομοθετημάτων που είναι σε ισχύ, απαιτείται άμεσα:
- Να τηρείται αυστηρά η νομοθεσία σε ότι αφορά την τακτικότητα των συνεδριάσεων των επιτροπών των μητρώων και των χρονικών ορίων από την κατάθεση της αίτησης μέχρι την έκδοση του πτυχίου, εν ανάγκη και με έκτακτες συνεδριάσεις, όπως θεωρητικά προβλέπεται.
- Να ορίζονται άμεσα οι νέες επιτροπές μετά τη λήξη της θητείας τους. Να οριστούν ανώτατα χρονικά όρια έγκρισης των αιτήσεων του μητρώου των φυσικών προσώπων και η αρμόδια επιτροπή να λειτουργεί με διαφάνεια.
- Να μπει σε άμεση λειτουργία η δημόσια πρόσβαση στο ηλεκτρονικό μητρώο των μελετητών και των μελετητικών γραφείων.
- Να καταργηθεί στα ιδιωτικά έργα η υποχρέωση έγκρισης του πίνακα εμπειρίας από τον Κύριο του Έργου.
Ο ΣΑΔΑΣ Τμ. Αττικής ζητάει συνάντηση με την αρμόδια υπηρεσία (Διεύθυνση Μητρώων – Δ24) με στόχο τη διευκρίνιση των ασαφών σημείων της νομοθεσίας.