16.02.2025
Με στόχο την ανάδειξη και προβολή της αρχιτεκτονικής τόσο στα μέλη του Συλλόγου όσο και στο ευρύ κοινό, το Τμήμα Αττικής του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων (ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ) διοργανώνει μια σειρά παρουσιάσεων βιβλίων που σχετίζονται με την αρχιτεκτονική και σας καλεί στην 3η παρουσίαση του βιβλίου
Για το «Αττικό Τοπίο» σήμερα
Δημήτρης Φιλιππίδης
Eπιμέλεια: Παναγιώτης Σουλτάνης
Εκδόσεις: ΠΕΚ (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης), 2024
Κυριακή 16 Φεβρουαρίου 2025 στις 19.00 στο κτίριο του Συλλόγου Αρχιτεκτόνων / ΣΑΔΑΣ-ΠΕΑ / Βρυσακίου 15, Μοναστηράκι.
Το βιβλίο θα παρουσιάσει ο Δημήτρης Φιλιππίδης
Λίγα λόγια για το βιβλίο:
«Το έναυσμα για να γραφτεί τούτο το βιβλίο ήταν μια επιστολή διαμαρτυρίας του Γιάννη Τσαρούχη, το 1975, σε μια εφημερίδα, για την τυραννία της επιβολής του πρασίνου στην Αττική, υποδεικνύοντας έτσι το πράσινο ως κλειδί κατανόησης του Αττικού τοπίου. Η διαχρονική απουσία πρασίνου στην Αττική συμπίπτει με την πληθώρα των λεγόμενων «αρχαιολογικών χώρων» της. Η μεταξύ τους σχέση δεν είναι τυχαία, καθώς και τα δύο αυτά στοιχεία απειλούνται εξίσου με βανδαλισμούς και βιαιοπραγίες. Οπότε, το δημόσιο πράσινο έρχεται να πρωταγωνιστήσει αναπάντεχα στη συζήτηση για το τοπίο: όχι πια άμεσα, ως καθαυτό πράσινο με φυτά και βλάστηση, αλλά έμμεσα, ως θεσμοθετημένος άχτιστος χώρος, ως κενό. Με τη μορφή ανασκαφικών χώρων, ορυγμάτων ή νταμαριών, ακόμα και έρημο ή εγκαταλειμμένο, χαρίζει μια ανάσα στην πόλη, προσφέρει ένα άνοιγμα· από εκεί, δίνεται στους κατοίκους η δυνατότητα να επικοινωνούν ελεύθερα με τον ουρανό.
Στο πρώτο μέρος του βιβλίου συζητιούνται οι πτυχές του Αττικού τοπίου που σχετίζονται με την κατασκευή του ιδεολογήματός του και η μετατόπιση του ενδιαφέροντος προς την έλλειψη δημόσιου πρασίνου. Στο δεύτερο μέρος η αναζήτηση οδηγείται στην τυπολογία των ελεύθερων χώρων, αδόμητων και ανασκαφικών, και καταλήγει στη διατύπωση πρότασης, όπου το «πράσινο» συνεκτιμάται ως μέρος του τοπίου και αναδεικνύεται ο ρόλος της αρχαιολογίας ως παραγωγού και παρόχου ανοιχτών χώρων στη ζωή της σύγχρονης ελληνικής πρωτεύουσας». (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)
Λίγα λόγια για τον συγγραφέα
Ο Δημήτρης Φιλιππίδης (γενν. 1938) είναι αρχιτέκτονας (Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, 1962), με μεταπτυχιακές σπουδές (Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν, 1973), και ομότιμος καθηγητής της Σχολής Αρχιτεκτόνων ΕΜΠ (1975–2005). Έχει εργαστεί επαγγελματικά ως αρχιτέκτονας-πολεοδόμος (1964–1993), ενώ παράλληλα αποτύπωνε παλιά κτίσματα, ζωγράφιζε και φωτογράφιζε. Η κύρια συγγραφική του δραστηριότητα αναφέρεται στην ελληνική αρχιτεκτονική και πολεοδομία. Εκτός από άρθρα, συνεντεύξεις και κριτικές παρουσιάσεις βιβλίων σε εφημερίδες, περιοδικά και εκπομπές, έχει δημοσιεύσει δικά του βιβλία και μεταφράσει άλλα, έχει συμμετάσχει σε συλλογικά έργα, έχει επιμεληθεί σειρές τόμων και έχει γράψει σενάρια για ντοκιμαντέρ.
Σε συνεργασία με το σκηνοθέτη Γ. Σκοπετέα, έγραψε σενάρια για τα ντοκιμαντέρ “Για πέντε διαμερίσματα και ένα μαγαζί!” (Μ. Μπενάκη 2004) και σειράς 13 ντοκιμαντέρ για ελληνική αρχιτεκτονική “Από τον Καλλικράτη στον Καλατράβα” (2010-11). Έχει δημοσιεύσει άρθρα και κριτικές βιβλίων για την ελληνική παραδοσιακή και σύγχρονη αρχιτεκτονική και την πολεοδομία. Έχει γράψει πολλά βιβλία, μεταξύ άλλων: “Νεοελληνική αρχιτεκτονική. Αρχιτεκτονική Θεωρία και Πράξη (1830-1980) σαν Αντανάκλαση των Ιδεολογικών Επιλογών της Νεοελληνικής Κουλτούρας” (Μέλισσα 1984), “Για την Ελληνική Πόλη” (Θεμέλιο 1990), “Είκοσι Θέσεις για την Πολεοδομία” (Στιγμή 1990), “Το Σκυρόδεμα στην Ελληνική Αρχιτεκτονική του Εικοστού Αιώνα” (Τιτάν 1992), “Μεσογειακά Σπίτια Ελλάδα” (Gustavo Gili 1994), “Η Ζωή και το Έργο του Αρχιτέκτονα Λύσανδρου Καυταντζόγλου” (1811-1885) (ΕΤΒΑ και ΥΠΠΟ 1995), “Πέντε Δοκίμια για τον Άρη Κωνσταντινίδη” (Libro 1997), “Διακοσμητικές Τέχνες. Τρεις Αιώνες Τέχνης στην Ελληνική Αρχιτεκτονική” (Μέλισσα 1998 και αγγλικά, Μέλισσα και Abrams 2000), “Μοντέρνα αρχιτεκτονική στην Ελλάδα” (Μέλισσα 2001), “Προάστια και Εξοχές της Αθήνας του ’30” (Ολκός 2006), “Αρχιτεκτονικές μεταμορφώσεις” (Μέλισσα 2006), “Νεοκλασικές πόλεις στην Ελλάδα” (Μέλισσα 2007), “Οικοδομικό τετράγωνο 19” (Alpha Bank 2009), “Εφήμερη και αιώνια Αθήνα” (ΠΙΟΠ 2009), “Δημήτρης Πικιώνης, Οι ομιλίες του ’65” (Μέλισσα 2009), “Κωνσταντίνος Α. Δοξιάδης (1913-1975) Αναφορά στον Ιππόδαμο” (Μέλισσα 2015), “Όλυμπος Καρπάθου” (Μέλισσα 2018), “Εγώ γράφω” (Μέλισσα 2018), “Ανώνυμη αρχιτεκτονική, Μια άρρητη παρουσία” (Πολιτιστικό Ίδρυμα Ομίλου Πειραιώς 2019), «Για το «Αττικό Τοπίο» σήμερα” (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης 2024). Έχει επιμεληθεί αφιερώματα και μονογραφίες αρχιτεκτόνων, καθώς και τους έξι πρώτους τόμους της σειράς “Ελληνική Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική” (1980-1988) και μαζί με τον Χαράλαμπο Μπούρα το λεξικό τεχνικών όρων και βιογραφικών σημειωμάτων “Αρχιτεκτονική” (Μέλισσα 2013).
Από τις εκδόσεις Μέλισσα κυκλοφόρησε το 2018 ο τιμητικός τόμος για τον ίδιο με τίτλο “Τόπος Τοπίο”. Το 2024 τιμήθηκε με το Αργυρό Μετάλλιο της Β΄ Τάξεως των Γραμμάτων και των Καλών Τεχνών της Ακαδημίας Αθηνών για τις συστηματικές επιστημονικές του έρευνες, την εμπνευσμένη πανεπιστημιακή διδασκαλία του, το ευρύτατου φάσματος συγγραφικό του έργο, τις συναρπαστικές ομιλίες του, την λειτουργικότατη αρθρογραφία του, και την γενικότερη παρουσία και ήρεμη επιρροή του στον κοινωνικό χώρο της αρχιτεκτονικής και πολεοδομίας.
ΣΑΔΑΣ - Τμήμα Αττικής 